In de Bijbel symboliseert de levensboom zowel het eeuwige leven in het Paradijs als een bron van wijsheid. Séraphine Louis’ schilderij van de levensboom toont een krachtig, spiritueel wezen dat aardse en eeuwige verbanden legt. De transformatie van de levensboom van bedreiging naar zegen weerspiegelt de herstelde relatie tussen God en mens.
Categorie: Kunstgeschiedenis
Tussen hemel en oorlog
Anno 2025 voelt de wereld waarin wij leven als een constante stroom van verandering: oude zekerheden verdwijnen en nieuwe ideeën en vormen komen ons via allerlei kanalen tegemoet. Dat gevoel is niet nieuw, want geschiedenissen lijken zich te herhalen. Of ik denk aan een woord van Prediker dat wat er is, er al lang was….
Verlies van het midden – een reflectie op geloof
“Verlies van het midden”, zo heet het kunstwerk. Toevallig valt mijn oog erop in de evangelisch-lutherse Christuskerk in het Duitse Bayreuth. Dit beeld raakt me. Niet eerder heb ik een crucifix zó gezien: slechts vier stukjes afgebroken, gesplinterd hout met daarop in het Mariablauw geschilderd twee handen en twee voeten met spijkers. De rest van…
Kintsugi – gebrokenheid goud gerand
Dromen aan diggelen, relaties in duigen, een leven in scherven, een ziel gebroken – ieder mens kan dat overkomen. Een ieder heeft zo eigen legio manieren om daarmee om te gaan, kwaad- of goedschiks. De constructieve zijn praten en therapie of schrijven of kunst maken in de vorm van bijvoorbeeld foto’s, schilderijen en beeldhouwwerken. Als…
Atheïst ontdekt God in een atoom
Ik neem u mee naar Spanje waar de kunstenaar Salvador Dalí heeft gewoond en gewerkt. Dalí heeft wereldberoemde kunst gemaakt. Misschien kent u wel het schilderij met de slappe of weke klokken die hangen over takken of over op de rand van een rots. Hoewel als kind opgevoed in het christelijk geloof heeft hij dat…
God in de AI-kunst – kan dat?
“Het is nep!”, zo zei ik tegen het publiek tijdens de kerstavonddienst in de kerk. Er werd aandachtig gekeken naar een plaatje pontificaal op de voorzijde van de orde van dienst. Maria en Jozef hebben hun blik gericht op het pasgeboren Kind. De kaarsjes branden. Het licht geeft een teer en rustig karakter aan het…
Advent en kerst in de kunst (5) – “Dode plaats”
Is de geboorteplek van Jezus in Bethlehem een dode plaats? Deze vraag borrelt in mij naar boven tijdens het lezen van het geweldige boek van Stefan Paas, Vrede op aarde, inmiddels in derde druk verschenen. Een “dode plaats” beschrijft een plek in de tijd of punt op een landkaart “waar niets is, waar alles de…
Om stil van te worden
Stille Zaterdag, de dag na kruisdood en graflegging van Jezus op Goede Vrijdag, is in de praktijk van alledag verre van stil, althans in mijn dagelijks leven. Naast alle voorbereidingen voor de kerkdiensten in de Veertigdagentijd uitlopend op het Paasfeest, is deze dag gevuld met het doen van het huishouden, de weekendboodschappen, het sporten van…
Advent en Kerst in de Kunst (4) – Billenkoek
Zie ik het nou goed? Krijgt Jezus billenkoek van zijn moeder Maria? Ik knipper even met mijn ogen. Gezien de rode gloed heeft de geheven rechterhand zich eerder laten voelen. Wat ik zie schuurt met mijn idee van opvoeding van kinderen. Een pak slaag is in mijn ogen not done. In dit 4e deel van…
Mijn liefde voor muziek (deel 4) – Wagner in Bayreuth
Rijen CD’s, langspeelplaten en cassettebandjes, boeken, partituren vulden mijn slaapkamer toen ik als begin twintiger thuis woonde. Opera’s staan meestal op twee of meerdere schijfjes die weer in doosjes werden verkocht. In plaats van op vakantie gaan spaarde ik met mijn bijbaantjes in de supermarkt en vakantiewerk om al die schatten te kunnen verzamelen en…
Kan iemand ons redden of helpen geloven?
Mijn liefde voor muziek (3) – Parsifal
“Onverminderd worstelt de mensheid met liefde, angst en verlies.” Deze grote woorden trekken mijn aandacht in de Volkskrant , alweer een tijdje geleden, klik hier. Ze staan er ter introductie van een artikel over de Amerikaanse en veel gelauwerde filosofe Martha Nussbaum. Zij is een hartstochtelijk pleiter voor de “zachte krachten”. Het belang van kunst,…
Passie en Pasen in de kunst (5) – Picasso
(Corona)Kunst en de Pottenbakker
“Het christelijk geloof vangt in wat de aandacht niet waard gevonden wordt signalen op van een verborgen en ongekende schoonheid, goedheid en waarheid en wendt zich daarnaartoe”, aldus theoloog en hoogleraar Erik Borgman in zijn kersverse boek Alle dingen nieuw, p.11-12. Er valt genoeg te zeggen en geestelijk te smullen over wat hij beschrijft waar…
Vol op het orgel – Messiaen en de Eeuwige Kerk
Over muziek schrijven blijft altijd iets lastigs hebben. Waar de een helemaal tot tranen geroerd wordt door bijvoorbeeld muziek van Olivier Messiaen op een groot fors Cavallé-Colle orgel (kom ik zo op), blijft de ander een onaangeroerd ijskonijn. Muziek is vluchtig en tijdelijk. Wanneer ik Spotify op pauze zet en daarmee de speeltijd, dan rest…
Mijn liefde voor muziek (deel 2)
Voor het eerst naar het Concertgebouw – live muziek! Mijn leraar Duits Edward Crebas die ik al noemde in deel 1 opperde in september 1991, het begin van mijn VWO-eindexamenjaar, om met een paar zesdeklassers naar het Concertgebouw te gaan. Voor het eerst in mijn leven naar hét muziekhuis in Amsterdam, nou dat leek me…
Mijn liefde voor muziek – deel 1
Liefde voor muziek is mij met de paplepel ingegoten. In het gezin waar ik ben opgegroeid was er altijd muziek thuis. Popmuziek en klassieke muziek vulde de woonkamer; top40-riedels; Feike Asma en Klaas Jan Mulder met hun orgelkunsten, klassieke toppers uit de wereldliteratuur, dansmuziek, easy listening zoals muziekarrangeur James Last en saxofonist André Moss met zijn…
Stille Nacht – Het Kerstlied
Het Kerstlied uit de bergen. In gedachten gaan we terug naar het jaar 1818 en wel naar het Oostenrijkse plaatsje Oberndorf in de buurt van Salzburg. Op 23 december ging Franz Gruber van Arnsdorf, een dorpje in de buurt, naar Oberndorf om de nachtmis door te nemen. Hij was koster, onderwijzer en organist in de…
Silenzio per favore
Onlangs opende ik een map vol vakantiefoto’s op mijn computer. Bij één foto borrelde gelijk een verhaal op. Ik was samen met mijn vrouw Mariëtte in 2012 vakantie vlakbij Turijn. Graag wilde ik de kerk, de Johannes-de-Doper-kathedraal ofwel de Dom van Turijn, bezoeken. Want in dat godshuis wordt de lijkwade van Jezus Christus sinds 1578 bewaard. Het…
Dalí – wat een kunst (3) God alles in allen
“Grote kunst heeft slechte manieren”, aldus Simon Schama die hoogleraar kunstgeschiedenis is aan de Columbia Universiteit in de Verenigde Staten. Hij vervolgt in zijn inleiding van zijn boek “De kracht van kunst”(1): “Door de eerbiedige stilte in een museum zou je kunnen gaan denken dat meesterwerken beleefd zijn, visioenen die sussen, betoveren en verleiden, maar…
















