Categoriearchief: Jezus Christus

Lege kerk in corona-tijd

“Hoe is dat nou, preken voor een lege kerk?” Deze vraag krijg ik diverse keren. Sinds het moment dat de Nederlandse overheid de regels van het sociale en maatschappelijke verkeer aan banden heeft gelegd vanwege de coronacrisis (12 maart 2020)  is ook de Alexanderkerk in Rotterdam waar ik werk als predikant, potdicht. Alles is afgezegd en afgelast.

Roesten

Roestende ring aan een deur (Damian Kamp via Unsplash)

Geen Bijbelstudiegroepen, geen ontmoetingen met kinderen, jongeren, ouders en ouderen. Geen lunchbijeenkomsten voor de 75Plussers. Geen Leren&Ontmoeten-avonden. Geen koffiedrinken op de dinsdagmorgen. Geen vergaderingen zoals kerkenraad, diaconie en College van Kerkrentmeesters. Geen koorrepetities. Geen verhuur aan VvE’s of andere partijen. Geen…. ik ben vast nog iets vergeten te noemen.  Wat doen we veel, dat valt op in dit lijstje. De Alexanderkerk is echt een levend organisme.
Alleen nu is ze écht stil.
Stilstand doet roesten.

Behalve op zondagmorgen. Lees verder Lege kerk in corona-tijd

Botoxchristen

Rapmuziek heeft voor mij de bijsmaak van vrouwonvriendelijkheid, verheerlijking van geweld en bevordering van verdovende middelen. Is het niet via de teksten te horen, dan kunnen de videoclips die dergelijke rapnummers vergezellen, vol zitten met visueel geweld. Mens- en wereldvisie doen nihilistisch aan en het narcistische zelfbeeld van de rapper is ruim gevuld. Over smaak valt niet te twisten, ik weet het. Alles over één kam scheren zou dit genre te kort doen. Want in de rapscene zijn echt wel wat pareltjes te vinden.

Vrolijke christenen

Het rapduo De Rechtstaat (persfoto via hun website)

Graag introduceer ik een christelijk duo van rappers: De Rechtstaat. Deze vrolijke jongens, Michaël Gabriël (27) en Chesron Sminia (22), hebben een gevleugeld geloof en staan met beide benen op de grond. Ze hebben in 2016 hun debuutalbum “Zorg dat je rechtstaat” uitgebracht.

Met gevatte humor, culturele bagage, grondige Bijbelkennis en aanstekelijke overtuiging brengen zij hun eerbetoon aan God en Jezus Christus. Zij willen graag christenen, of ze jong of oud zijn, aan het denken zetten over het christelijk geloof.

De rijkdom van Gods liefde Lees verder Botoxchristen

Nader bekeken: Heilig Avondmaal

Sta je weleens stil bij de vraag hoe jij jouw eten zoals je eigen avondmaaltijd bereidt en zelf beleeft? Het is de praktijk van alledag en wellicht heb je dit al duizenden keren gedaan: driemaal daags je lichaam de nodige voeding geven. Je smeert je brood of eet een cracker. Je schilt de piepers of kookt de rijst. Groente koken met eventueel vlees(vervanger) of vis erbij. Je gaat aan tafel, alleen, samen, met je gezin. Bid je nog voor het eten en/of daarna? Wat zeg je dan tot God? Samen eten is een vorm van ontmoeting en herbergt de ervaring van gemeenschap en delen. Ofwel: samen bewust zijn dat wat op je bord ligt, niet zomaar uit de hemel komt vallen.

Voorbereiding op het Heilig Avondmaal

Foto: Joshua Eckstein (bron unsplash; door mij aangepast)

Hoe bereid je voor op dat ándere avondmaal, op zondag in de kerk? Met een groepje van kerkenraadsleden, diakenen en organist van de Alexanderkerk hebben we ons eerder dit jaar bezonnen op het Avondmaal. O..a. deze antwoorden kwamen op die vraag over de voorbereiding: “Eigenlijk bereid ik me nooit voor op het Avondmaal” Of: “Ik mis de aandacht voor het avondmaal de zondag de week ervoor.”
Om de eigen voorbereiding op de Maaltijd van de Heer op gang te brengen of te houden of om te bezinnen waar het om gaat in het Avondmaal, noem ik twee vragen:
Waarom en wat vieren we tijdens het Heilig Avondmaal?” en
Hoe vieren we dat ‘wat’ in de eredienst?” Lees verder Nader bekeken: Heilig Avondmaal

Ik kijk mijn ogen uit – toerusting voor het pastoraat

Voor ik over pastoraat begin, eerst een brok prachtige poëzie:

Licht, van mijn stad de stedehouder,
aanhoudend licht dat overwint.
Vaderlijk licht, steevaste schouder,
draag mij, ik ben jouw kijkend kind.
Licht, kind in mij, kijk uit mijn ogen
of ergens al de wereld daagt
waar mensen waardig leven mogen
en elk zijn naam in vrede draagt.

Huub Oosterhuis is de dichter van deze woorden. Ze vormen het 2e couplet van het lied “Licht dat ons aanstoot in de morgen”, o.a. te vinden in het Nieuwe Liedboek, lied 601, klik hier om te luisteren. Ik citeer dit gedicht van Oosterhuis, omdat voor mij een belangrijke kern van het pastoraat wordt verwoord. Het licht dat van de Vader, God, zelf is, vormt een steevaste schouder – betrouwbaar en vaststaand. Dit licht en deze schouder draagt of dragen mij, net zoals de Goede Herder het teruggevonden schaap op de schouders heeft. Hij draagt jou en mij, want zo kunnen we meezingen: “ik ben jouw kijkend kind”. Ieder mens staat in dit intieme verband en verbond met God.

Omkering

Tegelijk maakt Oosterhuis een o zo sterke omkering: Lees verder Ik kijk mijn ogen uit – toerusting voor het pastoraat

Vol op het orgel – Messiaen en de Eeuwige Kerk

Over muziek schrijven blijft altijd iets lastigs hebben. Waar de een helemaal tot tranen geroerd wordt door bijvoorbeeld muziek van Olivier Messiaen op een groot fors Cavallé-Colle orgel (kom ik zo op), blijft de ander een onaangeroerd ijskonijn. Muziek is vluchtig en tijdelijk. Wanneer ik Spotify op pauze zet en daarmee de speeltijd, dan rest frequentieloze stilte.

Landschap

Tegelijk is muziek sterker dan tijdigheid én de pauzeknop van de streamingdienst. Muziek trekt sporen in mijn geestelijk landschap. In dat landschap van noten en tonen zie ik monumenten: muziek waar ik dol op ben. Ik druk op een interne knop en ergens in mijn hoofd ‘klinkt’ muziek. Weleens geprobeerd muziek in je brein aan te wijzen? Zeker de in mijn brein geëtste muziek is al braille te volgen.

Er zijn in het landschap ook kleine stukjes muziek, een frase, een akkoord, een kort refrein, het intro van een popsong. Het menselijk hoofd is een fenomenale muziekrecorder. Duizenden uren muziek die actief of passief toegankelijk zijn. Wellicht herken je dat. Ik ben zelf geboren in de jaren 70 van de vorige eeuw. De jaren 80 en 90 waren muzikaal vormende jaren in mijn puberteit en studietijd. De jaren 20 van deze eeuw zijn bijna in beeld. Ik hoef maar een deuntje te horen uit een jaren 80-playlist en hop, herinneringen en bepaalde gevoelens zijn instant beschikbaar.

Messiaen

Olivier Messiaen (foto via Wikipedia)

En toch, over muziek schrijven als leek doe ik graag. Ik heb door het lezen van kranten, boeken en tijdschriften en berichten in Facebookgroepen en Twitter en andere kanalen nieuwe muziek ontdekt. Of juist in levenden lijve ontmoet ik iemand die vol enthousiasme praat over een muziekstuk van een componist of een muziekgroep die voor mij volstrekt onbekend is.

Zo’n componist Lees verder Vol op het orgel – Messiaen en de Eeuwige Kerk

Hemelvaart: de hemel houdt de vaart erin

Voor de zomer echt begint heeft de christelijke Kerk nog een paar laatste feestdagen, zoals Hemelvaart, 40 dagen na Pasen. Het frappante is hoe verder in het kerkelijk jaar, beginnend met advent, hoe minder bekend de inhoud van de christelijke feestdagen. Ik zeg weleens gekscherend “Prettige hemelvaart” als Hemelvaartsdag in beeld komt. Dan klinkt er wat gelach: “Jazeker, de KLM doet goede zaken, want ik ga naar Rome voor een stedentrip.”

Wat is Hemelvaart – wat vieren we op deze nationale feestdag?

Voor de meesten betekent Hemelvaart een korte periode van vrije dagen. Wát er dan gevierd wordt is nauwelijks bekend. Vraag je dit aan christenen, Lees verder Hemelvaart: de hemel houdt de vaart erin

Stress is ongenadig

Stress en prestatiedruk – dit waren de eerste woorden die opkwamen in de hoofden van de jongeren. Half februari was ik met hen en teamleden van het jeugdwerk van de Rotterdamse Alexanderkerk in gesprek. Op zoek naar insteken voor de jeugddienst van zondag 10 maart jl. Díe woorden klonken dus volop:

Man en telefoon (Warren Wong;  www.unsplash.com)

stress en prestatiedruk. Er moet van alles in deze tijd. Door de media en groepsdruk worden torenhoge verwachtingen geboren. In reclamefilmpjes zie ik gebogen hoofden verlicht door het schijnsel van een mobiel. Want, zo leert één van die advertenties van een groot telefoonmerk, dat met de smartphone grip op alles gekregen kan worden.  Of heeft de smartphone Lees verder Stress is ongenadig

Kerst: liefde in een mensenhuid(je)

Het viel me al op in november. Ik zag in de buurt waar ik woon en ook in Alexanderpolder woonkamerramen versierd worden met spuitsneeuw. Of lichtjes gedrapeerd langs het raamkozijn. Kerstmannetjes. Kersthertjes. Kerststerretjes. Kerstfiguurtjes. Kerstlampjes. Terwijl de ouwe baas uit Myra nog voet aan wal in Zaanstad moest zetten… Goed, ik weet het: in augustus zijn er al grootgrutters die voorzichtig de kruid- en pepernoten uitstallen in hun winkels. Toch valt het me extra op dat het Kerstgevoel steeds eerder komt, als ik de versieringen in en rondom huizen, straten en pleinen zie. Zou het te maken kunnen hebben met de steeds meer uit de hand lopende discussie als een vlieg in de zalf, rondom de knechten van de Goedheiligman?

Kerstgevoel

Het verlangen naar licht, naar gezelligheid, naar een feest dat (nog?) niet besmeurd is Lees verder Kerst: liefde in een mensenhuid(je)

Wat wil je?

Laatst las ik over een experiment in de Verenigde Staten waar zo’n 300 mensen bij betrokken zijn. De mensen bevinden zich allemaal in dezelfde zaal. Ze krijgen de opdracht om zich in paren op te delen en daarbij hun gesprekspartner steeds dezelfde vraag te stellen: “Wat wil je?” Op het eerste gezicht een redelijk onschuldige vraag, als je er zo over nadenkt: “Wat wil je?”

“Ik wil je liefde”

Maar zodra de mensen in net genoemd experiment elkaar deze vraag stellen, ontstaat er een hevige groepsdynamica: onverwachte, onvoorziene, sterke gevoelens komen naar boven. Vrouwen en mannen die er op het oog verzorgd uitzien en goed kunnen functioneren in de samenleving worden in hun ziel geraakt. Ze lijken uit de plooi van wenselijk gedrag te komen. Een greep uit wat men zegt: Lees verder Wat wil je?

De Kerk heeft het – wat dan?

Op Facebook komt van alles en nog wat voorbij. Soms dan blijft mijn oog echt haken, zoals bij een bericht (april 2018) met deze digitale sticker: “De kerk is belangrijk voor mij”. Daaronder las ik de woorden “Ja” of “Nee”. Je keuze kon je toelichten via een reactie. Misschien aardig voor nu, voor je verder leest: bedenk eens bij jezelf of de kerk wel of niet belangrijk voor jou is en waarom

Kerk als…

Tijdens de intrededienst waar ik aan onze gemeente ben verbonden (zondag 22 april van dit jaar), heb ik verwezen naar die digitale sticker. Wat toen niet kon in mijn preek, kan hier wel, namelijk een paar reacties voor het voetlicht zetten. De meeste daarvan Lees verder De Kerk heeft het – wat dan?

Paaslach – de duif en 1 Aprilgrap

“Buddy Christ” uit de film Dogma.

Vandaag Eerste Paasdag – het heerlijke feest waar christenen herdenken en vieren dat Jezus Christus is opgestaan. Een van de heel oude tradities in de kerk de risus paschalis, de Paaslach. Het was in de Middeleeuwen een goed gebruik de lach in de kerk op te wekken. De bevrijdende lach om de duivel uit te lachen. Want Jezus is opgestaan. De duivel is verslagen. De dood ook.
Na een periode van 40 dagen vasten en voorbereiding is de grap een sterk ventiel om de spanning af te bouwen, om ontspannen Pasen te vieren.
De priester ging te midden van het kerkvolk staan en vertelde een komisch verhaal of een goede (kerk)mop.

De onderstaande mop heb ik verteld vanmorgen in de dorpskerk van Zunderdorp waar ik predikant ben; de bron van de mop weet ik niet meer:

Duif in de kerk

Als de dominee de kerk binnenloopt, ziet hij dat de koster met allemaal netten in de weer is. Lees verder Paaslach – de duif en 1 Aprilgrap

1 April: belastingaangifte, Pasen en een gevoelig hart

In februari ontving ik een bericht van de Belastingdienst en waarschijnlijk u en jij ook. Vanaf 1 maart krijg ik de gelegenheid mijn belastingaangifte over 2017 in te vullen. Dat kan dan tot 1 april. Frappant eigenlijk dat het doen van de belastingaangifte en de periode naar Pasen vaak samen vallen. Dit jaar valt Pasen op dezelfde dag, 1 april, waarop je uiterlijk je aangifte hebt in te leveren. Bij mij komt het vaak aan op de laatste dag om de aangifte digitaal te verzorgen. Een jaaroverzicht produceren in Excel, bonnetjes verzamelen, balans opmaken van inkomsten en uitgaven en dat alles tegelijk met het lijdensverhaal van Jezus Christus, zijn sterven aan het kruis op Golgotha, zijn begrafenis en zijn overwinning op de dood.

Postbode leest alle post

Terwijl ik het aardse en het hemelse heb af te wisselen waar het gaat om belastingaangifte en Pasen, moet ik denken aan een verhaal opgetekend door Max Lucado in één van zijn boeken. Het gaat over een postbode die was opgepakt. De reden van zijn arrestatie was, Lees verder 1 April: belastingaangifte, Pasen en een gevoelig hart

Een voorgoed begonnen Begin

De Hebreeuwse letter beth

Het allereerste begin van je leven is vormeloos en naamloos, geborgen in de baarmoeder. Eenmaal daarbuiten is het eerste levensteken dat je ademhaalt. De Geest van God wordt de neus ingeblazen. Je komt op spanning van leven te staan. Je bent een voorgoed begonnen Begin. Je krijg een naam die begint met een letter. Niet een cijfer of een nummer, gelukkig maar.

Eerste letter van de Bijbel

Het allereerste begin van de Bijbel begint ook met een letter. In de Nederlandse vertaling van Genesis 1, vers 1 lezen we: “In het begin schiep God de hemel en de aarde”.

In Hebreeuws, de taal van het Oude of Eerste Testament van de bijbel, luidt dat als volgt:

“Bereshit bara Elohim et hashamayim ve’et ha’aretz”

Je ziet, de allereerste letter van de Bijbel is de “B” of beth in het Hebreeuws. Zie het plaatje om te zien hoe de letter er precies uitziet. Volledige naam van deze letter beth is bayyit. In het Nederlands: Lees verder Een voorgoed begonnen Begin

De piek van drie

Pieken kerstboom (Monitor Kerstuitgave 2015) foto van internet (public domain)Sinterklaas eruit en kerstboom met piek erin – tot in mijn vroegste herinneringen was het bijna een ritueel in het gezin waar ik geboren en getogen ben. Zodra het kalenderblaadje van 5 december weggescheurd kon worden, werd heel snel een fiere kerstboom gehaald. Zijn top kietelde het plafond. In de woonkamer kreeg deze boom een plek vol in het zicht. Ik moest letterlijk om de boom heen lopen, want hij nam ruimte in. Iedereen kon er dan zo’n vier weken kijken en genieten.

Kerstballen en engelenhaar

De grote kartonnen dozen werden van zolder gehaald.  In de ene doos waren de zorgvuldig ingepakte kerstballen te vinden, rood, zilver, sommigen met nepsneeuw, glitters en de ene bal met de kerstman op de slee voortgetrokken door zes herten. En in de andere waren slingers en zilverkleurige sliertjes. Doosjes met engelenhaar dat altijd prikt en met de handschoen op een heleboel kleine elektrische lampjes gelegd moest worden. Tijdens het versieren van de boom klonk Lees verder De piek van drie

Is geloven lui en laf?

“Geloven is lui en laf”. Woorden van Richard Dawkins. Misschien heb je weleens van hem gehoord. Afgelopen zaterdag was in de Sir Edmund-bijlage van De Volkskrant een interview met hem opgenomen. Dawkins is de inmiddels 76-jarige evolutie-bioloog, schrijver, denker en godsdienstdienst-basher – zo schetst interviewer Martijn van Calmthout zijn gesprekspartner. Klik hier naar Topics.nl voor het bewuste artikel.

Religie is dom

Richard Dawkins

Inderdaad, godsdienst-basher pur sang. Religie, godsdiensten, geloof, goden – dat alles dient zo snel mogelijk van de aardbodem te verdwijnen. Het zou een hoop schelen aan geweld, aan onderdrukking, aan discussies en debatten, zo is de redenering van Dawkins. Diverse boeken heb ik van hem gelezen, waaronder zijn wereldwijde megabestseller “The God Delusion” (Nederlandse vertaling: God als misvatting, 2006) Met de tong tussen de lippen, zo stel ik me voor, schrijft hij genoegzaam op hoe achterlijk en stom hij religie vindt.

Natuurlijk verwijst hij naar de gruwelverhalen in het Oude Testament. Hij schildert God af als Lees verder Is geloven lui en laf?

Waarom ga ik naar de kerk? #kerkproeverij

Stel, ik was geen dominee geworden. Ik had werk gehad buiten de kerk, als IT’er of als psychiater of leraar Duits. Had ik dan lid geweest van de PKN? Was ik dan actief betrokken bij de mensengemeenschap rondom Jezus Christus? Of: was ik randkerkelijk geworden? Had ik me uitgeschreven en mij ergens anders aangesloten, zoals bij een mega-hippe happy-clappy Hillsong-kerk? Of zou ik het atheïsme of andere godloochening hebben omarmd? Want er zijn redenen genoeg om niet te geloven. En toch ben ik graag bij de Kerk betrokken.
Waarom eigenlijk?

Redenen waarom ik naar de kerk ga

Feest in de kerk (foto: Erik Hijweege)

Omdat de #kerkproeverij overal in ons land ingang vindt, wil ik delen waarom ik naar de kerk ga. Redenen genoeg, als ik mijn gedachten laat gaan. Eerst maar een voorbeeldje: Lees verder Waarom ga ik naar de kerk? #kerkproeverij

365 Druppels levend water

“We belijden dus niet klakkeloos dat God alles kan”, zo schrijft dichter-dominee Jaap Zijlstra die in 2015 is overleden. Vandaag zou hij 84 jaar geworden. Hetzelfde getal als zijn favoriete psalm draagt. Toch vandaag een geschenk van hem, als ik het zo mag zeggen. Bij uitgeverij Kok-Kampen is een herdruk (klik hier) van zijn veel gelezen dagboek “Toekomst” verschenen. Met een nieuwe titel: “Levend water”. Zeer treffend gekozen door de uitgever.

Ik denk aan de woorden van Jezus Christus in het Johannes-evangelie, waar Hij in gesprek is met een Samaritaanse vrouw:

Het water dat ik geef, zal in hem een bron worden waaruit water opwelt dat eeuwig leven geeft. (Johannes 14, vers 14 NBV)

Water dat leven geeft voorbij de horizon van alledag, voorbij de grens van de kosmos, voorbij de dood. In dominee Zijlstra is dat water van geloof in zijn Heiland en Redder een levende bron van teksten, gedichten, preken, liederen, toespraken, schilderijen en tekeningen geworden. Het boek “Levend water” getuigt daarvan. Het dagboek bevat frisse en toegankelijke dagboekteksten Lees verder 365 Druppels levend water

Gaaf, een kerkproeverij!

Er zijn tegenwoordig tig manieren om mensen uit te nodigen. Ik zie het bij mijn kinderen die zelfgemaakte kaartjes maken om klasgenootjes te vragen voor hun verjaardag. Wanneer ik zelf jarig ben, dan stuur ik een e-mail of een berichtje via Facebook. Behalve mijn 90-jarige oma, want haar bel ik natuurlijk op. Zij heeft geen computer thuis. Gemak dient de mens: via het internet is het een fluitje van een cent om uitje te plannen via een datumprikker. De datum waarop de meeste mensen in de gelegenheid zijn, wordt gekozen als definitieve plek in de agenda. Natuurlijk kun je spontaan iemand vragen om ergens wat te gaan drinken. Tig manieren dus om iemand uit te nodigen.

Uitnodigen voor een kerkdienst

Maar: heb je weleens bij jezelf bedacht om iemand uit te nodigen voor een kerkdienst of een activiteit in de kerk, om eens de kerk te proeven? Als je het hele spectrum van altijd-kerkgangers tot af-en-toe-kerkgangers bekijkt, Lees verder Gaaf, een kerkproeverij!

Er even tussenuit bij de Sagrada Familia

“Is die kerk nou nog niet klaar?”, zo klonk het bijna als een verzuchting. Ik had verteld van mijn vakantieplannen om onder andere de Sagrada Familia in het Spaanse Barcelona te bezoeken. Deze kerk is een bouwproject, eerder een schepping van bovenmenselijk formaat, zo’n 135 jaar geleden begonnen door de geniale architect en kunstenaar Emanuel Gaudí. Inderdaad is het gebouw niet gereed. Data van wanneer de kathedraal echt klaar zou kunnen zijn variëren van 2026 tot 2032.

Sagrada Familia – Wat woont God mooi

Binnen in de Sagrada Familia doet de symmetrische schoonheid van de kerk pijn aan de ogen (foto: R.J. van Amstel)

Over de Sagrada Familia is veel te vertellen. Elk stukje steen straalt symboliek. De kerk ademt van binnen absolute schoonheid uit. De symmetrie en de indeling van de ruimte zijn strak gedaan en vol van rust en ontspanning. Mijn ziel vol dagelijkse onrust heeft balans te zoeken. “Wat woont God mooi”, zo was mijn eerste ervaring toen ik de kerk binnenging. Wiskundig is de kathedraal een plaatje. Decoratief een feest voor het oog. Genadig richting het hart. Verrukkelijk voor de ziel, want God voelt echt nabij.

Het contrast tussen binnen- en buitenkant van de kerk lijkt nogal schril. Terwijl binnen een feest het daglicht wordt opgevangen en gedeeld door glas-in-lood, versieringen en kunstwerken, Lees verder Er even tussenuit bij de Sagrada Familia

Overrompelend (Pasen in Dachau)

Blik uit het raam van een barak in concentratiekamp Dachau (foto: R.J. van Amstel)

Soms kun je dat hebben: overrompelende kunst. Een muziekstuk, een liedje op de radio, een schilderij, een tekening, een ruimte, een beeldhouwwerk, een foto – je wordt werkelijk in de houdgreep genomen door het kunstwerk. Het laat je niet meer los en kerft zich in het behang van je ziel. Zoiets gebeurde mij vorig jaar tijdens een vakantie in Zuid-Duitsland. Ik heb onder andere het concentratiekamp Dachau vlakbij München bezocht. In de Tweede Wereldoorlog hebben daar vele joden een gruwelijke dood gevonden.

Het lopen door het hek met daarboven de woorden “Arbeit macht frei” doet wat met me. Op het immens grote binnenplein zie ik rechts grote gebouwen waar Lees verder Overrompelend (Pasen in Dachau)