Onlangs bezocht ik het Filmhuis in Putten waar de film At Eternity’s Gate (2018) werd vertoond. Deze rolprent laat een en ander zien over de laatste levensjaren van de wereldberoemde schilder Vincent van Gogh. Natuurlijk is het fascinerend hoe we door de ogen van Van Gogh zien hoe hij die prachtige en welbekende schilderijen maakt te midden van de natuurlijke schoonheid in Zuid-Frankrijk met de velden zonnebloemen.
Brieven
Door de film ben ik me gaan verdiepen in het levensverhaal van Van Gogh. Voor hij zich aan de schilderkunst wijdde, is hij korte tijd lekenprediker (soort dominee) geweest. Zijn geloof en kijk op het leven heeft hij in zijn schilderkunst laten resoneren.
Hij blijkt niet alleen vele schilderijen gemaakt te hebben, ook heeft hij duizenden brieven geschreven waarvan een belangrijk deel bewaard is gebleven. Sommigen zijn in musea te zien achter glas. Andere brieven zitten wellicht in een opbergdoos op een zolder verscholen.
In mijn ontdekkingstocht kwam ik deze uitspraak van hem tegen: ‘Overdrijf wat essentieel is, laat vaag wat vanzelfsprekend is’. Zo werkt hij schilderend met woorden contrasten uit: maak groter wat belangrijk is en laat het evidente wazig. Probeer het zelf eens, zou ik zeggen. Want je gaat (iets) anders naar de wereld kijken.
Botsen
Hoe zou het zijn als we door de ogen van Jezus van Nazareth kijken: hoe kijkt Hij naar de wereld, naar mensen, naar jou en mij. Wat is dan essentieel en wat vanzelfsprekend voor Hem? Als wij kijken naar Jezus, zien we iets spannends gebeuren. Keer op keer botst Jezus met wat de mensen om Hem heen – en dan vooral de religieuze leiders – als vanzelfsprekend beschouwen. Hij pelde die laag eraf om te laten zien wat werkelijk essentieel, van belang is. Wat voor ons vanzelfsprekend is, is voor Jezus vaak bijzaak. En wat wij soms over het hoofd zien, is voor Hem de hoofdzaak.
Veertigdagentijd
De Veertigdagentijd is begonnen met Aswoensdag. Met het teken dat we stof der aarde zijn en ons afhankelijk weten van God, gaan we een weg van verstilling, vasten en bezinning richting de Stille Week. Eén van mijn manieren om de verstilling te zoeken is het lezen van de zeven kruiswoorden die Jezus deelt vanaf kruis op Golgotha. Daar zie ik hoe Jezus het essentiële groot maakt en het vanzelfsprekende vaag, om de woorden van Van Gogh te gebruiken.
Een voorbeeld: een voor ons vanzelfsprekende reactie op die marteling die Jezus ondergaat, zou kunnen zijn woede, schreeuwen, vervloeken van de beulen, dat recht wordt gedaan. Het zit in onze DNA om onrecht aan te pakken en recht te zetten, dat je je vijand haat.
Niet haat, wel genade
Jezus zegt en bidt, terwijl Hij hangt aan een werktuig van marteling en pijn op Golgotha: ‘Vader, vergeef hun, want ze weten niet wat doen’. (Lucas 23 vers 34a) Waar het voor ons vanzelfsprekend is een grens te trekken, laat Jezus zien dat zijn liefde voor mensen geen grens kent. De cirkel van haat doorbreekt Hij met genade. Barmhartigheid gaat boven religieuze correctheid. Genade is er voor iedereen, juist voor hen die het niet verdienen. Liefde laat zich zien in nederige dienstbaarheid. Deze liefde in Jezus Christus zal het dode overwinnen en achter zich laten, zo vieren we met Pasen, ieder jaar opnieuw.
Waarde
Nog een andere uitspraak van Vincent van Gogh wil ik u niet onthouden: ‘Jezus leefde als een grotere kunstenaar dan alle kunstenaars, want Hij gaf niet om marmer, klei of verf – Hij vormde mensen’. De woorden van Jezus hebben vormende kracht. Zijn woorden zijn geen mal om een exacte kopie van Hem te worden. Jezus doet me beseffen én vormt me dat ik leef, dat de medemens en ik van waarde zijn. Dat laat me de essentie zien te midden van alle vanzelfsprekendheid.
Robert-Jan van Amstel, 20 maart 2026
(bovenstaande tekst is eerder gepubliceerd in het kerkblad SamenSpel van de Gereformeerde Kerk Putten en in CredoConfessioneel, uitgave van de Confessionele Beweging)
Dit delen:
Ontdek meer van [ iBelieve ]
Abonneer je om de nieuwste berichten naar je e-mail te laten verzenden.
