Categoriearchief: Lijdenstijd

Dodenherdenking 4 Mei en de Krokus

Ieder jaar komt de discussie weleens voorbij: wie herdenken we nou tijdens dodenherdenking op 4 mei? Zijn het de doden die door het nazistische geweld in de Tweede Wereldoorlog zijn omgekomen, zoals de zes miljoen joden en daarbij talloze zigeuners, homoseksuelen en gehandicapten? Of zijn het alle “slachtoffers van de Tweede Wereldoorlog en oorlogssituaties en vredesmissies nadien” zoals ik kan lezen op de website van Nationaal Comité 4 en 5 mei?

Ingekleurde filmpjes

Discussie of niet, als Dodenherdenking dichterbij komt en de reclamespotjes op Tv en radio spreken over het herdenken en onze vrijheid, dan ben ik er meer mee bezig. Ik lees er wat over. Onlangs heb ik het boek “De tatoeëerder van Auschwitz” (Heather Morris) gelezen. Een bijzonder heftig relaas van iemand die in Auschwitz de taak had om de nummers op de armen van de gevangenen te tatoeëren. Ik kijk op YouTube en Netflix documentaires over de oorlogstijd. Steeds meer filmpjes worden ingekleurd zodat het effect van kijken nog sterker wordt. Onder andere heb ik een ingekleurd en op high definition niveau gebracht filmpje gezien dat daags na de bevrijding van concentratiekamp Dachau is gemaakt door de Amerikaanse bevrijders.
Waarschuwing: als je kijkt, Lees verder Dodenherdenking 4 Mei en de Krokus

Overrompelend (Pasen in Dachau)

Blik uit het raam van een barak in concentratiekamp Dachau (foto: R.J. van Amstel)

Soms kun je dat hebben: overrompelende kunst. Een muziekstuk, een liedje op de radio, een schilderij, een tekening, een ruimte, een beeldhouwwerk, een foto – je wordt werkelijk in de houdgreep genomen door het kunstwerk. Het laat je niet meer los en kerft zich in het behang van je ziel. Zoiets gebeurde mij vorig jaar tijdens een vakantie in Zuid-Duitsland. Ik heb onder andere het concentratiekamp Dachau vlakbij München bezocht. In de Tweede Wereldoorlog hebben daar vele joden een gruwelijke dood gevonden.

Het lopen door het hek met daarboven de woorden “Arbeit macht frei” doet wat met me. Op het immens grote binnenplein zie ik rechts grote gebouwen waar Lees verder Overrompelend (Pasen in Dachau)

Met muziek de nacht in

De wachtkamer van de dokter of de tandarts heeft altijd iets typisch, vindt u niet? Je komt binnen. De stoelen zijn gevuld met andere wachtenden. Je stamelt “goededag” en zoekt een plekje. Je kijkt naar de andere bezoekers. Ze kijken terug; gauw doe je je ogen de andere kant op of je lacht vriendelijk. Achter de deur horen we vaag wat stemmen. Iedereen wacht het moment af dat de deur van de spreekkamer opengaat en een naam wordt genoemd. De sfeer in zo’n wachtkamer lijkt dan even op te veren en zodra de deur weer gesloten is, komt dat typische sfeertje terug.
Lees verder Met muziek de nacht in

Met twee handen

Hoofdingang van de Andrë Kirche in Salzburg
Hoofdingang van de Andrä Kirche in Salzburg

Onder de indruk zijn van iets moois én vergeten een foto daarvan te maken. Dat was me gebeurd tijdens een vakantie in Oostenrijk in 2002. Het was regenachtig. De auto parkeerde ik op een parkeerterrein nabij een kerk in Salzburg. Met de paraplu boven het hoofd van Mariëtte en mij liepen we het godshuis binnen. Het was wat donker. Weinig kleur. Vooral grijs. We liepen de kerk door. En ergens aan de zijkant van de kerk hing een manshoog crucifix: donker-grijsgeverfd hout, drie hoofden boven elkaar. Eén bovenaan het kruis. Eén waar de balken elkaar kruizen. En één onderaan. Drie blauwgrijze, gelijke, wat groot uitgevallen, neutraal kijkende gezichten. De dwarsbalk van de crucifix werd gedragen door twee grote handen in dezelfde kleur als de gezichten. Ik weet niet wat er toen gebeurde – Lees verder Met twee handen

Volg Mij

Bij de voorbereiding van de viering bij Diensten met Belangstellenden (DmB) afgelopen zondag was ik de week ervoor nog op zoek naar een thema. Wat gaan we doen deze tweede zondag in de Veertigdagentijd, deze periode van bezinning en vooruitkijken naar de Stille Week en het Paasfeest? Op een gegeven moment las ik op Facebook een bericht een collega-theoloog dr. Willem-Jan de Wit uit Egypte. Op zijn blog had hij een schilderij geplaatst dat gelijk mijn hart, mijn onderbuik en mijn verstand raakte:

Follow Me - een schilderij van Wael Mories, 2015
Follow Me – een schilderij van Wael Mories, 2015

Dit schilderij is gemaakt door Wael Mories (klik hier) naar aanleiding van Lees verder Volg Mij

Aangedaan

Je moet wel heel veel van iemand houden, als je wilt vechten voor hem.
Je moet wel heel veel van iemand houden, als je kunt wachten met hem.
Je wordt begrepen zonder een woord: voor je wat zegt ben je gehoord.
Je wordt bevestigd in wie je bent: je bent in liefde gekend.
Je moet wel heel van iemand houden, als je wilt lijden met hem.
Je moet oneindig van iemand houden, als je wilt sterven voor hem.

Klik hier voor de muziek:

Voorzijde CD-hoesje Passie Aangedaan.
Voorzijde CD-hoesje Passie Aangedaan.

Deze woorden klinken bijna aan het slot van de Passie “Aangedaan”, geschreven en gecomponeerd door musicus en muziektherapeut Marten Kamminga uit Ermelo. Als de woorden “Je moet wel heel van iemand houden” klinken, dan hebben de hoorders een indringend, verstillend, opstand-ig en emotioneel verhaal achter de rug.  “De weg van Jezus in lied en muziek”, zo luidt de ondertitel. In deze boeiende, Nederlandstalige compositie worden we meteen meegenomen in de leefwereld van Jezus Christus de laatste dagen van zijn leven.

Met toestemming van Marten Kamminga mag ik enkele delen laten horen uit de CD-opname uit 2008. Uitvoerenden zijn: het koor Vox Nio, medewerkers, (ex-)patiënten en vrijwilligers van GGz Meerkanten in Ermelo. Marten zelf bespeelt de piano. Een heel bijzonder project van de veelzijdige, bescheiden musicus en componist Marten Kamminga. In 2014 Lees verder Aangedaan

Aswoensdag – oerknal of doornenkroon?

Op Facebook zie ik allemaal berichten voorbij komen, als: “De komende 40 dagen geen Feestboek/Facebook voor mij”. En ook op andere sociale media gaat de stekker er voor de gebruiker even uit. Ieder jaar gaat ook door mijn hoofd de gedachte of ik wel of geen Facebook/Twitter/Pinterest-stop moet maken de komende 40 dagen. En steeds opnieuw laat ik dat voorbijgaan. Ik kies voor een andere invulling van bezinning in deze periode tot aan Pasen.

Golgotha (Rodrigo Layug, 2012) Bron: Flickr
Golgotha (Rodrigo Layug, 2012) Bron: Flickr

De lijdenstijd of: de verstil(len)de, veertigdagen tellende tijd tot aan Stille Zaterdag, laat de mens volgen in het voetspoor van Jezus Christus richting het kruis op Golgotha. Vandaag is deze tijd van inkeer, van vasten, van bezinning begonnen: Aswoensdag. Op Aswoensdag laten (rooms-)katholieke en sommige protestantse gelovigen een kruisje van as op hun voorhoofd tekenen, het zogenaamde askruisje. De voorganger spreekt bij het maken van het askruisje deze woorden uit: “Gedenk, mens, dat je stof bent en tot stof zult wederkeren”. Deze woorden vinden we terug in het Bijbelboek Genesis, hoofdstuk 3, vers 19, als de eerste mensen Adam en Eva het Paradijs Eden moeten verlaten.
Naast deze woorden uit het boek Genesis kan de voorganger die het askruisje tekent ook andere woorden gebruiken, zoals Lees verder Aswoensdag – oerknal of doornenkroon?

Het inlegkruisje van Parsifal

Gisteravond ben ik met een aantal tweeps bij een uitvoering geweest van “Parsifal” van Richard Wagner. Het Muziektheater in Amsterdam was de plek. Het Koninklijk Concertgebouworkest zat in de bak en Iván Fischer was muzikaal leider. De recensies in diverse dagbladen en op internet ronkten van enthousiasme vanwege het visuele werk door Anish Kapoor, de cast met zangers en het “subliem spelende” Concertgebouworkest. De verwachtingen waren dus hooggespannen bij mij.

Koude douche

Ik had een warm bad verwacht, maar het werd een koude douche: ik vond de productie teleurstellend en mag ik het ronduit zeggen: een aanfluiting. Het kan zijn dat ik net de verkeerde avond heb gekozen, maar af en toe was het echt tenenkrommend.
Laat ik eerst met wat positieve indrukken beginnen: Lees verder Het inlegkruisje van Parsifal

Passie en Pasen in de kunst (4) – Mahler 2e Symfonie

Het feest van de opstanding van Jezus Christus lijkt zo gauw weg te ebben als de week vordert. De dagelijkse besognes op het werk of thuis of waar je ook mee bezig bent, lijken zelf als luiken te werken. Da’s een ander beloken Pasen dan die we zullen vieren a.s. zondag. De paasvreugde kreeg gisteravond een flinke dot energie. Met een twaalftal gemeenteleden hebben we geluisterd naar de Tweede Symfonie (1888-1894) van Gustav Mahler (1860-1911).  Na een korte introductie van het veelbewogen en tragische leven van deze Tsjechische componist waar hij reeds op jonge leeftijd een aantal broers en zussen verliest en op zijn 30e zijn beide ouders, hebben we ons verdiept in complexe thematiek van het meesterwerk. Het worstelen met de zin van het leven en met de dood is een constant existentieel thema in zijn leven. Zoals Mahler dat zelf verwoordt in 1894, na de afronding van de compositie:

“Waarom heb ik geleefd? Waarom heb ik geleden? Was alles alleen maar een grote, vreselijke grap?” En: “Ik word me steeds meer bewust van mijn levensprobleem, namelijk hoe we het wrede en het slechte in de schepping kunnen rijmen met de goddelijke goedheid en almacht.” Lees verder Passie en Pasen in de kunst (4) – Mahler 2e Symfonie