Rot op met je religie

Nee, de titel heb ik niet zelf verzonnen. De Evangelische Omroep (EO) zendt op dit moment een vijfdelig programma uit met die dus ietwat provocerende titel “Rot op met je religie”. Het EO-programma dat door Kefah Allush wordt gepresenteerd, doet het nodige stof opwaaien, vooral op sociale media en in de pers. Haast iedereen heeft er wel een mening over.
Ik heb de eerste aflevering gezien en was ronduit gefascineerd én teleurgesteld. Twee atheïsten, twee christenen, een moslim en een jood zijn twee weken lang samen in één huis. Ze hebben alle zes een duidelijk idee over de (on)zin van geloof en religie. Samen gaan ze er volop in: hun overtuigingen en fundamenten worden over en weer bevraagd. Dat gaat niet altijd even zachtzinnig. Dat komt de kijkcijfers ten goede, zo vermoed ik. De zes deelnemers worden in aanraking gebracht met diverse religieuze uitingsvormen en godsdiensten. En ze komen op plaatsen waar god/God hoegenaamd geen rol speelt.

Religiestress

Religiestress (illustratie: De Volkskrant)

In dit programma vormt vooral religiestress de hoofdmoot. Dat woord wordt op de website van de EO omschreven als “de mate van spanning die kan bestaan tussen gelovigen en mensen die niet geloven of anders geloven”. Gelijk in aflevering 1 wordt deze stress duidelijk. De atheïst kan niet begrijpen dat christenen in de ‘warme buurt’  van Amsterdam willen vertellen over iets dat niet bestaat. In gesprek met de joods deelnemer botst hij op de besnijdenis van pasgeboren jongetjes. We zien de moslim-deelnemer twee vrouwen de hand weigeren.

Zelf kun je ook de religiestress-test invullen via deze link: http://www.eo.nl/tv/rot-op-met-je-religie/religiestresstest/ De test heeft niet zoveel om het lijf – slechts zes vragen. Zelf kom ik uit op “weinig religiestress”. Als gelovige maak ik me dus niet zo snel druk over hoe anderen hun zin in het leven vormgeven.

Biografie van belang

Ik ben nu 40plusser en ruim 15 jaar actief als dominee. Door heel diverse pastorale contacten heb ik geleerd, dat het weinig zin heeft om de ander slechts een pakketje christelijkheid te geven waarin o.a. geloofsuitspraken zitten als “God is liefde” of “God houdt van iedereen” of “Jezus Christus is uw enige Heer en Heiland”. Want dat werkt niet. Dat roept eerder aversie op dan begrip. Die aversie begrijp ik. Want zolang er geen oog is voor de biografie van de ander en ook niet voor zijn of haar levensvragen, dan zal geen enkele religie of geloof een hart kunnen openen.

Dat viel me dus meteen op in de eerste aflevering: het waarom van de verhitte atheïst wordt niet benoemd. Waarom is hij zo gebrand op het verwijderen van alles dat naar een god verwijst? Op zijn beurt heeft hij geen enkele belangstelling voor de vraag waarom het besnijdenisritueel voor de Jodin zo belangrijk is.

Geloof heeft vooral met het hart te maken. Ieder hart klopt weer anders. Geen hart is hetzelfde. In de Bijbel wordt veel gesproken over het hart, als centrum van beslissingen en emoties. Wil God dat iedereen hetzelfde gelooft en doet?

Ik lees in de brief van Paulus aan de christelijke gemeente in Rome deze woorden:

Deze hoop zal niet worden beschaamd, omdat Gods liefde in ons hart is uitgegoten door de heilige Geest, die ons gegeven is. (Romeinen 5, vers 5)

 

Koekoek-één-zang is geen teken van liefde, maar van dwang. De liefde van God is iedereen gegeven. Hoe mensen deze vorm geven en daarin delen, of ze nou atheïst, moslim, christen, jood, anders- of niet-gelovig zijn, dat is aan henzelf.
Ik ben christen, omdat de liefde van God zo krachtig in Jezus Christus zichtbaar en hoorbaar was. Al speelt zijn leven 2000 jaar geleden, nog steeds geven zijn verhalen, wonderen en woorden, zijn dood en opstanding mij vertrouwen dat mijn leven uitkomt bij de bron van alle leven en liefde: God.

Ik hoop van harte dat deze liefde ter sprake wordt gebracht in het EO-programma en anders wel in de diverse discussie-fora en sociale media. Dat zou een hoop religiestress schelen.

ds Robert-Jan van Amstel, 4 februari 2017
(bovenstaande tekst is opgenomen in Kerkklanken, uitgave 2017 nr.1, kerkblad van de Protestantse Gemeente Zunderdorp)