K vervangen door R

hartbewaking-zusterDeze herinnering staat gebeiteld in mijn geheugen, al is weer een jaar of wat geleden. Dat zal je vast wel herkennen: bepaalde ervaringen en gebeurtenissen komen je steeds voor ogen, soms op de meest onverwachte momenten. Nu, ik was in het VU-ziekenhuis op de afdeling hartbewaking. Ik had eerder bericht gekregen dat de man van in de 50 een zware hartaanval had gehad en nog een kleinere daarna. Nadat ik me had gemeld bij de balie van de Intensive Care werd ik door een vriendelijke zuster gebracht in de eenpersoonskamer.

Een ruimte waar van alles zoemde. Beeldschermen met kronkelige lijnen in diverse kleuren: bloeddruk, aantal hartslagen per minuut, zuurstofgehalte in het bloed. Luchtbewegingen (pssss en fffff). Tig kastjes met allerlei lampjes en zakjes met medicijnen. Buizen en buisjes. Dunne en dikke draadjes gingen gebundeld zo het bed in.

Daar lag hij. Ik zei: “Goedemorgen. Ik kom even bij je.” Ik pakte een plastic uitklapstoeltje en ging rechts van hem zitten. Hij kon niets zeggen vanwege een dikke beademingsbuis in zijn mond.

Af en aan kwam een zuster kijken of de verschillende medicijnen nog aangevuld moeten worden. Natuurlijk wierp ze een oog op al die machines die deze mens in leven houden. Want kon hij het even niet zelf meer. Ik keek hem zo aan en zei: “Hoe is het?” Tegelijk beet ik op mijn tong, want hij kon niet praten. Hij keek wel met zijn ogen en gaf een knipoog.

Wat doe je als je niet kunt praten met de ander, wetende dat de ander je wel hoort en bewust is van je aanwezigheid? Moet je gaan praten? De boel gezellig maken? Het blijkt vaak genoeg te zijn voor de ander als je er gewoon bent. Af en toe oogcontact. Iets vertellen wat je bezighoudt. En vooral stilte.

hartbewakingTijdens die langere momenten van stiltes, kwam het lawaai van de beademingsmachine pssss en fffff , de piepjes van diverse andere apparaten heel dichtbij. Hier hoorde ik hoe het hart bewaakt wordt. Bij het horen en zien van al die apparatuur bedacht ik me: “Als ik de letter k in het woord bewaken vervang door de letter r?” Het hart wordt bewaard… Dat bracht me bij een bepaald vers uit de bijbel. Mijn zakbijbel haalde ik uit mijn jas en las hem het vers voor:

“Van alles waarover je waakt, waak vooral over je hart, het is de bron van je leven.” (Spreuken 4, vers 23)

Nu doen die machines dat: zij bewaken je hart. Allerlei robots die de wacht houden en bij het minste of geringste subtiel alarm slaan.

Het woord waken heeft in het Hebreeuws, de taal van o.a. het Bijbelboek Spreuken, ook iets van bewaren. Machines bewaken het hart. Ik geloof dat God het hart bewaart. De bron van alle leven die we God noemen, bewaart die wonderlijke spier en bloedpomp in je lichaam. Ik zei dat zo tegen de man in het ziekenhuis.

De ogen van de man begonnen te lachen, een heldere blik, een twinkeltje.
Hij stak zijn duim op.
Hij sprak met zijn hart zonder een woord te wisselen.

ds. Robert-Jan van Amstel, 30 oktober 2016
Deze tekst is opgenomen in het kerkblad “Kerkklanken” (nr.6, 2016) van de Protestantse Gemeente Zunderdorp.