Route 66 – 1. Genesis

In den beginne

Giovanni di Paolo (1487–1564) – The Creation of the World and the Expulsion from Paradise

We zijn van start en rijden de Route66 op. Een kennismakingstocht door de 66 boeken van de Bijbel is begonnen. En gelijk komen we de grote woorden die het begin van de bijbel toonzetten: “In het begin schiep God de hemel en de aarde”. En de rest is geschiedenis… Deze beginzin uit Genesis 1, vers 1 heeft tot aan de dag van vandaag een plek in het collectief geheugen van de mensheid. Voor de ene mens aanleiding tot soms eindeloze discussies over de oorsprong van het heelal en alle leven.

Voor mij zijn de woorden onherroepelijk: God is niet zomaar iets begonnen. Hij laat zich meteen van zijn beste en kleurrijke kant zien, als Schepper van alles wat er is. Dat alles overstijgt ons vermogen tot kennis en waarneming. Deze eerste zin van de Bijbel opent een werkelijkheid die zich steeds verder zal gaan ontvouwen. Het leven zoals God bedoeld heeft krijgt samenhang en verbinding. Niets staat los van elkaar. Alles heeft met elkaar te maken. En alles heeft een zelfde begin: God spreekt en uit die spraak wordt iets nieuws geboren. Het scheppingsverhaal heeft het doel om mij als lezer bewust te maken dat ik niet op mezelf ben gemaakt. Dat ik mens word door Gods stem en door de andere mens die net zoveel lijkt op God (Genesis 1, vers 26-28)

Paradise Lost
De idylle van het Paradijs wordt ruw verstoord als de mens zich laat verleiden door de honger naar kennis.  En het Paradijs kan die niet herbergen. De kennis van goed en kwaad maakt van de paradijselijke grond droge aarde waar geploeterd moet worden om brood op de plank te krijgen. Diezelfde kennis maakt duidelijk dat de mens kan doden. Kain slaat zijn broer Abel doodt omdat Kain jaloers is: “hij wel, ik niet” De balans in de wereld raakt verstoord.

God kiest ervoor om met Noach (“Troost” in het Hebreeuws) de wereld opnieuw op te bouwen. Als de grote vloed is geweest, horen we niet dat God scheppend spreekt, zoals in het allereerste begin. Hij spreekt andere taal: Hij sluit een verbond met de mens na de zondvloed. Geen goddelijk gummetje die de kennis van goed en kwaad uitwist. Ook niet een zogenoemde reparatie door het kwaad verbeeld door de slang, de stem van dat kwaad, uit de weg te ruimen. God schenkt de wereld aan de mens en vraagt om loyaliteit en gehoorzaamheid van de mens.

Abraham
Nieuwe generaties volgen en dan komt Abram (later Abraham) in beeld, Genesis 12. Dan klinken, net als in Genesis 1, haast monumentale woorden uit de mond van God:

“Trek weg uit je land, verlaat je familie, verlaat ook je naaste verwanten en ga naar het land dat ik je zal wijzen.”

Het paradijs waar Abraham in woonde (hij was rijk en had aan niets gebrek) moet hij verlaten. Naar een land dat hij niet kende. En dan die Stem… Ook die was hem vreemd.  God sluit een verbond. Uit Abraham zal uiteindelijk een groot volk voortkomen en zullen alle volken van de wereld gezegend worden. De zegen in de bijbel staat altijd in verbinding met levensruimte, groei, bloei, voortgang, nakomelingschap, vitaliteit en kracht.

Van A naar J
Abraham wordt de vader van Izaäk en Ismaël, de opa van Jakob en Ezau, de overgrootvader van Jozef. In Genesis 39 t/m 50 lezen we over Jozef die door zijn broers wordt verkocht aan een karavaan van handelaren. De Abrahamitische draad krijgt een Egyptische lus. Als er hongersnood is in Israël trekt Jakob net de gehele familie naar Egypte. Daar worden de banden tussen Jozef en zijn familie weer hersteld. Alleen: hoe lang kunnen de Israëlieten daar nog wonen?

ds Robert-Jan van Amstel, 21 november 2014

Verder lezen in de bijbel?
Enkele tips om mee te beginnen:
Genesis 1 en 2, de twee scheppingsverhalen. 1e: Genesis 1 en Genesis 2, vers 1 t/m 4a; 2e: Genesis 2, vers 4b tot het einde.
Genesis 12 vertelt over de roeping van Abra(ha)m
Genesis 32, Jakob en zijn worsteling met God bij de Jabbok
Genesis 45, vers 1 t/m 20; de emotionele ontknoping wanneer Jozef zich bekend maakt aan zijn broers.
Wil je online lezen, surf dan naar www.voorleesbijbel.nl, klik hier

Bezinningsvragen:
1. Hoe zie jij je verbinding, je relatie met de schepping van God en je medemens?

2. Zie jij jezelf als rentmeester van deze wereld?

3. Als je de twee scheppingsverhalen vergelijkt, wat is dan volgens jou het grootste verschil?

4. Wat zou jij doen als God je zou vragen je leven een andere richting of andere invulling te geven, zoals bij Abraham?

5. Op welke manier ga jij om met de kennis van goed en kwaad?

Andere afleveringen in deze Route66-serie:
Blog nr.00 – Route 66 – Introductie
Blog nr.02 – Route 66 – Exodus