Postille ter ziele

Of ik heb het gemist of het is echt stil gebleven in domineesland. Na ruim 65 jaar trouwe dienst wordt de preekhulpserie “Postille” definitief stopgezet, klik hier voor het desbetreffende bericht. Ik vind het erg jammer dat dit zomaar gebeurt. Met veel plezier kon en kan ik erin grasduinen voor de preekvoorbereiding. De toefjes op de Postilletaart zijn voor mij de inleidende artikelen. En vooral het homiletisch overzicht dat de laatste jaren door dr Ciska Stark is verzorgd, bekeek en las ik regelmatig. Vanuit haar kijk op bepaalde boeken heb ik zelf diverse titels gekocht en met plezier gelezen.
Ik zal de Postille-serie zeer gaan missen. Het argument dat wordt gegeven om tot stopzettting over te gaan, namelijk dat predikanten/voorgangers het materiaal via internet en nieuwsgroepen zoeken, vind ik zeer mager. Goed studiemateriaal is meestal een kwestie goed zoeken op het internet. Dat kost veel tijd, omdat het aangeboden materiaal karig aanwezig is; dan heb ik het vooral over het gratis toegankelijke materiaal
Verder wordt gesuggereerd dat de Postilles stuk-voor-stuk een rijke schat aan exegese herbergen. Zeker, alleen als ik blader in de Postilles uit de jaren 60 van de vorige eeuw en die vergelijk met de Postilles van het laatste decennium dan is er toch een groot verschil: niet alleen in taalgebruik, ook in inzichten en de toon van cultuur en samenleving is duidelijk veranderd. De lol van de voortgaande Postille-serie is dat de tijdgeest steeds op een bepaalde manier wordt verwoord, al dan niet hardop. Een dergelijke haast monumentale reeks wordt nu vooral een schatkamer aan gedateerde exegese…

Ik heb eerder het vermoeden dat de stopzetting van de Postille-reeks een geldkwestie is. Er worden namelijk geen getallen genoemd in de eerder genoemde berichtgeving wie vooral de papieren editie gebruikt en wie via internet zijn preekvoorbereiding uitvoert. Daarbij: is onderzocht in hoeverre predikanten liever via internet zouden werken dan via een gedrukt medium als Postille?  Ik heb in ieder geval nooit bericht gehad in de trant van bijvoorbeeld een tevredenheidsonderzoek.
De manier waarop de bijdragen in Postille geschreven en ingedeeld zijn, met exegese, preektips en liederen/literatuursuggesties, daar kan geen internetpagina tegenop. Of laat ik het anders zeggen: als iemand mij een internetpagina kan tonen waarop de informatie is te vinden zoals deze in Postille is opgenomen, heel graag. Reacties kunnen hieronder geplaatst worden. Misschien kan de redactie van Postille een voorbeeld geven van zo’n internetpagina?

Persoonlijk blader ik liever in een boek dan dat ik uren zit te turen naar een computerscherm. Daarbij: in de laatste uitgaven van Postille zijn redactionele veranderingen en ideeën door- en ingevoerd. Mensen werden zelfs verzocht om specifiek materiaal te e-mailen. De redactionele Woord-vooraf-teksten gaven mij een toekomstbeeld dat Postille nog wel even zou kunnen doorgaan.
In de laatste Postille-uitgave, nr. 65 (hoe toepasselijk), is er ruimte gemaakt voor het specifieke materiaal. Dat is dus uiteindelijk maar voor één keer.

Het bericht dat de papieren Postille-reeks wordt stopgezet, kwam dus rauw binnen bij mij. Als ik de tekst van collega dr. Wassenaar goed begrepen heb, is het besluit definitief. Er komt in de loop van 2014 een PreekWijzer-platform. Tsja, gaat dat werken? Bij de online Yahoogroep-Leesrooster waar enkele honderden leden zijn te vinden (waaronder vele theologen/predikanten/voorgangers etc), is het toch vaak dezelfde kleine club predikanten en geestelijk verzorgers die reageert. En zeker in de vakantietijd is het zeer dun gezaaid wat betreft substantiële bijdragen voor goede preekvoorbereiding. Ik vraag me werkelijk af of en in hoeverre dit Preekwijzer-platform gaat werken. Waar in de Postille-reeks een veelkleurig gezelschap de breedte van de kerk liet zien, hoe wordt dat zichtbaar op Preekwijzer? En wie gaat dat platform uiteindelijk bekostigen?

Ik heb de Postille-serie helemaal compleet in de boekenkast staan. Ik blijf ze gebruiken, vooral de laatste pak-m-beet 30 Postilles. Zou het een idee zijn wanneer alle Postilles integraal op de Preekwijzer worden geplaatst?  Ik zou ervoor willen pleiten dat de mogelijkheid wordt geboden om in de Postille-database aanvullingen te maken door gebruikers als predikanten/voorgangers. Zodat ook de homiletische vondsten uit pakweg de jaren 70 en 80 naar anno nu vertaald kunnen worden.

Met enige weemoed heb ik de laatste, 65e Postille, aangeschaft. Niet alleen om de serie compleet te hebben, ook omdat ik de gedrukte uitgave met plezier in de kast heb staan en er zelfs graag in lees.

ds Robert-Jan van Amstel, 4 oktober 2013

Het PreekWijzer-platform heeft inmiddels een website als work-in-progress, klik hier.